KaiserbäderTourismusService GmbH

Architektura uzdrowiskowa

Odkryj ikony stylu.

Start » Ciekawe miejsca » Architektura uzdrowiskowa

Odkryj architekturę uzdrowiskową

Już pod koniec XIX i na początku XX wieku berlińska elita przybywała na tę wyspę i do Kaiserbadów. Szlachta, wyższa klasa mieszczańska, urzędnicy, artyści, uczeni, przedsiębiorcy i bankierzy nie potrafili oprzeć się morskiemu urokowi, drobnym piaskom i słonej bryzie. Znane osobistości i znaczący przedsiębiorcy zlecali budowę willi, pensjonatów lub hoteli w Ahlbeck, Heringsdorfie i Bansinie w stylach klasycyzmu, neorenesansu, neobaroku, secesji lub w „mieszance stylów”.

Do dziś te ikony architektury uzdrowiskowej, z bielonymi fasadami, małymi wieżyczkami, falistymi szczytami i filigranowymi ornamentami, stoją w rzędzie niczym perły na naszyjniku. Spacerując wzdłuż kilometrowej promenady od molo do molo, wciąż można poczuć blask przeszłości Kaiserbadów.

Budynki w stylu architektury uzdrowiskowej przywołują czasy, kiedy po uliczkach jeździły jeszcze powozy, cesarz osobiście przybywał z krótką wizytą, istniały jeszcze kąpiele dla panów, dla pań i rodzinne, a do chłodnej wody wchodzono jeszcze w strojach kąpielowych.

Już wtedy „Grand Dame” w Ahlbeck, najstarszy pomost nadmorski w Niemczech, była magnesem przyciągającym turystów. I do dziś jej drewniane deski wydają się unosić w powietrzu nad płytką falą Morza Bałtyckiego.

A ponieważ z dumą podchodzimy do naszej przeszłości, świętujemy ją również odpowiednio: Podczas corocznego Tygodnia Architektury Uzdrowiskowej te wyjątkowe budowle są prezentowane z każdej strony – poprzez wykłady, filmy, oprowadzania, spacery, wieczory muzyczne, iluminacje świetlne, kursy malarskie, filmy dokumentalne i instalacje wiatrowe.

Klejnoty architektury uzdrowiskowej

Dzięki licznym kolumnom i wykuszom, wieżyczkom i balustradom, sztukaterii oraz schodom zewnętrznym budynki w stylu architektury uzdrowiskowej przywodzą na myśl miniony świat. Wyobraźnia zleceniodawców i architektów w czasach ostatniego niemieckiego cesarza zapewne pracowała na pełnych obrotach, gdy opracowywali pomysły na te wspaniałe wille. Niezależnie od tego, czy chodzi o letnie rezydencje w stylu klasycystycznym, historyzującym czy secesyjnym – wszystkie te budynki są świadkami epoki historycznej, która stała się dla Kaiserbadów cennym dziedzictwem kulturowym.

Charakterystycznym elementem Kaiserbäder są jednak również drewniane budynki wznoszone od końca XIX wieku z prefabrykatów, wzorowane na szwajcarskich domach wiejskich lub nordyckich tradycjach budowlanych w stylu wikińskim. Wiele z nich zostało wyprodukowanych przez spółkę akcyjną Wolgaster Aktiengesellschaft für Holzbearbeitung, która jest uznawana za najstarszą niemiecką firmę zajmującą się produkcją prefabrykowanych konstrukcji drewnianych i która już przed 1900 r. rozpoczęła produkcję domów przenośnych.

Aktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Domyślne. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.

Odblokuj treść

Więcej informacji

Wille Carmen i Niedermeyer

Te dwa budynki uosabiają różne cechy architektoniczne i stylistyczne, typowe dla architektury uzdrowiskowej. Od zawsze przyciągają one uwagę odwiedzających. Artystyczna fasada z sztukaterii willi Carmen przyciąga wzrok i przyczynia się do uroku otoczenia. W willi tej swoje letnie rezydencje mieli również niektórzy znani ludzie, gdy w latach 20. i 30. XX wieku gwiazdy filmowe wytwórni Ufa odkryły dla siebie Bansin. Zbudowana w latach 1888/89 willa Gradehand, nazywana później Utkiek i Villa Niedermeyer, jest natomiast pięknym przykładem domu z prefabrykatów drewnianych, wzorowanego na nordyckich tradycjach budowlanych.

Villa Hintze

„Pensjonat Hintze” przy ulicy Delbrückstraße należy do najwybitniejszych willi w stylu historyzującej architektury uzdrowiskowej. Został zbudowany pod koniec XIX wieku, a dzięki bogato zdobionej fasadzie zalicza się do najbardziej reprezentacyjnych budynków tej epoki w wspaniałych Kaiserbadach. W latach 2000 i 2009 fasada willi została poddana gruntownej renowacji. Dzięki temu budynek lśni teraz nowym blaskiem. Budynek położony jest nieco wyżej, na bardzo zadbanej działce przy ulicy Delbrückstraße, zaledwie 150 metrów od promenady w Heringsdorfie i piaszczystej plaży nad Morzem Bałtyckim.

Hotel Meereswelle

Na początku lat 50. XIX wieku Ahlbeck stopniowo przekształciło się w kurort nadmorski. Wraz z rozwojem miejscowości jako kurortu nadmorskiego przedsiębiorca Albert Wendicke zlecił w 1875 roku budowę pierwszego hotelu w tej miejscowości, „Wendicke’s Hotel”. Do dziś ta willa, będąca przykładem wczesnej architektury uzdrowiskowej, gości turystów, choć obecnie nosi nazwę „Hotel Meereswelle”. Przed hotelem znajduje się plac publiczny z fontanną, a do nadmorskiej promenady jest zaledwie około 300 metrów.

Molo w Ahlbeck

Nasza „Grande Dame” to najstarszy zachowany pomost nadmorski w Niemczech i symbol miasta Ahlbeck. Już w 1882 roku wzniesiono przednią platformę, a w 1898 roku pomost nadmorski, który dziś ma 280 metrów długości. Jego drewniane konstrukcje zostały później rozbudowane i wyposażone w stałą konstrukcję zadaszoną. Molo to wielokrotnie służyło jako sceneria dla filmów i programów telewizyjnych. Na przykład na molo nakręcono finał słynnej komedii filmowej Loriota „Pappa ante Portas”.

Ahlbecker Hof

Ten wybudowany w 1896 roku hotel był nie tylko pierwszym obiektem tego typu w okolicy, ale już na przełomie XIX i XX wieku stał się prawdziwą atrakcją turystyczną. Pierwszy właściciel miał wielkie marzenia. Architektura hotelu miała być niezwykła, a pokoje eleganckie i komfortowe. Z biegiem czasu w budynku tym gościły znane osobistości, takie jak królowa Sylwia ze Szwecji, książę Henrik z Danii, były prezydent Niemiec Horst Köhler oraz dyrygent Kurt Masur.

Villa Oppenheim

Berliński bankier Benoit Oppenheim zlecił budowę jednej z najpiękniejszych willi w stylu architektury uzdrowiskowej w Heringsdorfie, położonej bezpośrednio przy nadmorskiej promenadzie, wzorowanej na budowlach słynnego włoskiego architekta renesansowego Andrea Palladio. Willa, powstała na początku lat 70. XIX wieku, stała się ulubionym motywem niemiecko-amerykańskiego malarza Lyonela Feiningera, który w latach 1908–1912 wielokrotnie ją szkicował, a później przedstawiał również w drzeworytach.

Rezydencja Bleichröder

Dążenie do odpoczynku i uznania skłoniło Hansa von Bleichrödera na początku XX wieku do wybudowania willi o tej samej nazwie bezpośrednio przy nadmorskiej promenadzie w Heringsdorfie. Już jego ojciec, bankier i doradca finansowy Bismarcka, Gerson von Bleichröder, przywiązywał dużą wagę do statusu społecznego i ekskluzywnego stylu życia. Wraz z dojściem Hitlera do władzy rodzina musiała w 1938 roku uciekać z Niemiec. Od tego czasu willa służyła jako ośrodek wypoczynkowy dla nazistowskich przywódców, następnie jako sanatorium dla Armii Czerwonej, a w końcu jako pensjonat Wolnej Niemieckiej Federacji Związków Zawodowych (FDGB).

Villa Irmgard

Na masywnym biurku leży otwarty notatnik, wypełniony przemyśleniami, pomysłami i wizjami; z pierwszego piętra ciche kaskady dźwięków fortepianu spływają po starych, krzywych drewnianych schodach – dwupiętrowa Villa Irmgard zabiera swoich gości w podróż w czasie, prosto w sam środek życia jednego z najsłynniejszych rosyjskich pisarzy początku XX wieku. Maksym Gorki mieszkał tu w 1922 roku przez kilka miesięcy, pracując i odpoczywając. W dzisiejszym muzeum Villa Irmgard odbywają się zmienne wystawy i imprezy.

Café Asgard

Do dziś drewniane wnętrza najstarszej kawiarni na wyspie Uznam przywodzą na myśl lata 20. XX wieku. Willa nadmorska, wybudowana w 1898 roku, była wówczas miejscem spotkań znanych gwiazd wytwórni Universum Film AG (UFA), takich jak Heinz Rühmann czy Willie Fritsch. Po tym, jak od 1956 roku kawiarnia przez 34 lata znajdowała się w posiadaniu Organizacji Handlowej (HO) NRD w ramach przymusowego dzierżawienia, w 1991 roku, po rocznym remoncie, znów zabłysła swoim historycznym blaskiem. Café Asgard stanowi piękny przykład konstrukcji z prefabrykatów drewnianych wzorowanych na szwajcarskich domach wiejskich.

Biały Zamek

Na lokalnym wzgórzu Heringsdorfu, zwanym Kulm, stoi pierwszy dom gościnny w tej miejscowości, dzisiejszy Biały Pałac. W 1825 roku nadleśniczy Georg Bernhard von Bülow zlecił wzniesienie tego budynku na piaszczystym wzgórzu o wysokości 34 metrów. Architektem tej klasycystycznej budowli miał być Karl Friedrich Schinkel. W pensjonacie zatrzymał się nie tylko pisarz Kurt Tucholsky, ale według kronikarza Ericha Hartwiga w 1866 roku również księżniczka koronna Wiktoria Pruska wraz ze swoimi synami, księciem Wilhelmem – późniejszym cesarzem Wilhelmem II – oraz księciem Henrykiem.

Villa Oechsler

Willa, wzniesiona w 1883 roku w stylu neoklasycystycznym, należała do radcy handlowego i przedsiębiorcy Hermanna Bertholda. W trójkątnym szczycie portyku znajduje się mozaika przedstawiająca kąpiące się Gracje, typowy motyw sztuki renesansowej. Pochodzi ona z warsztatu Antonio Salviati w Murano. Willa ma za sobą burzliwą historię – przed 1945 r. miała bowiem całą serię różnych właścicieli. Obecna nazwa pochodzi od właścicielki Elise Oechsler, żony przedsiębiorcy z Norymbergi, która nabyła tę reprezentacyjną letnią rezydencję w 1922 r.

Willa Staudt

Willa, wybudowana w 1873 roku, została prawdopodobnie nabyta tuż przed 1900 rokiem przez konsula i wielkiego kupca Wilhelma Staudta. Zlecił on przebudowę domu w modnym wówczas stylu łączącym elementy neobarokowe i secesyjne. Kiedy zmarł w 1906 roku, jego żona, Elisabeth Staudt, przejęła prowadzenie przedsiębiorstwa męża. W latach 1909–1912 zapraszała ona do willi na herbatę cesarza Wilhelma II, który co roku podczas swojej podróży na północ przyjeżdżał do Heringsdorfu. W ogrodzie znajduje się pomnik cesarza Wilhelma I, autorstwa Georga Ferdinanda Howaldta.

Stara willa

Stara willa („Haus am Meer”, „Oasis”; obecnie Pineblue Villas) jest wpisanym do rejestru zabytków obiektem, wzniesionym w 1896 roku. W Kaiserbädern należy ona obecnie do willi z czasów eleganckiego uzdrowiska nadmorskiego, które są bardzo dobrze zachowane również wewnątrz. Fasada willi z jej kwiatowymi i abstrakcyjnymi elementami sztukaterii, risalitami, schodami zewnętrznymi z loggią oraz wieżą tworzy charakterystyczny, dostojny obraz, który nadaje ton willom w najpiękniejszym odcinku nadmorskiej promenady między Ahlbeck a Heringsdorfem. Cechą charakterystyczną budynku jest zadaszony dziedziniec wewnętrzny. Do oryginalnego wyposażenia należą drewniane schody z galerią, boazerie ścienne i sufitowe oraz drzwi z ornamentami i szkłem. W atrium, dzięki kolorowemu sufitowi z oknami górnymi, widoczne są artystyczne, oryginalne rzeźby przedstawiające zwierzęta i rośliny, które harmonijnie i wirtuozersko rozciągają się w przestrzeni. Willa położona jest w parku objętym ochroną konserwatorską, w którym gość może spacerować wokół budynku i w spokoju usiąść przy piaskowcowej fontannie z wodą tryskającą oraz wdzięczną figurą Diany z brązu.

Ulica Bansiner Bergstraße

Ponieważ Seebad Bansin powstał w miejscu geograficznie niezależnym od dawnej wioski rybackiej Bansin, plan miasta i układ ulic można było bezpośrednio dostosować do potrzeb kuracjuszy i wczasowiczów. Na przykład podczas spaceru wzdłuż Bergstraße można zauważyć, że domy gościnne zostały tu zbudowane z zachowaniem odstępów: chciano bowiem zapewnić widok na morze również gościom z drugiego rzędu. Ze względu na szybki rozwój kurortu architektura uzdrowiskowa w Bansin prezentuje najbardziej spójny wygląd w porównaniu z Heringsdorfem i Ahlbeck. Styl architektoniczny ograniczał się tu – co widać również na ulicy Bergstraße – do późnego historyzmu i secesji. Jednak dzięki jasnej kolorystyce i klasycznym formom budowlanym idealnie wpisuje się ona w typową architekturę uzdrowiskową na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Spacerując ulicą Bergstraße, warto również zajrzeć „za kulisy”: na tak zwane domy leśne, które wzniesiono pomiędzy willami a przyległym lasem.

Nasi świadkowie tamtych czasów

Seria filmów z relacjami naocznych świadków poświęcona Kaiserbadom powstała od 2023 roku i obejmuje 10 filmów. Każdy z nich na swój sposób dokumentuje fascynującą i wielowymiarową historię Kaiserbadów. Niektóre filmy zawierają komentarze historyków i ekspertów, w innych na pierwszy plan wysuwają się obrazy i muzyka. Zgodnie z tematyką architektury uzdrowiskowej w serii „Świadkowie historii Kaiserbadów” powstały po jednym filmie poświęconym rezydencji Bleichröder oraz Villa Irmgard.

Rezydencja Bleichröder

Dzięki kolumnom i wykuszom, wieżyczkom i balustradom, sztukateriom i schodom zewnętrznym reprezentacyjne budynki, takie jak rezydencja Bleichröder, przywodzą na myśl dawno minione czasy. Wyobraźnia berlińskiej arystokracji i elity w czasach ostatniego cesarza niemieckiego zapewne pracowała na pełnych obrotach, gdy projektowano te wspaniałe wille. Czy to letnia rezydencja w stylu klasycystycznym, dworek w stylu secesyjnym, czy bajkowy zamek w stylu barokowym – wszystkie one są świadkami epoki historycznej, która stała się dziedzictwem kulturowym Kaiserbäder.

Odblokuj treść

Więcej informacji

Maksym Gorki

22 września 1922 roku Maksym Gorki opuścił Seebad Heringsdorf po czteromiesięcznym pobycie. Upamiętniamy rosyjskiego pisarza i działacza, który zapisał się na zawsze w księdze gości Villa Irmgard wpisem: „A jednak, mimo wszystko, ludzie pewnego dnia będą żyć jak bracia”.

Odblokuj treść

Więcej informacji

Najważniejsze wydarzenie: Tydzień Architektury Kąpieliskowej 2026

Tydzień architektury uzdrowiskowej

Ponieważ z dumą podchodzimy do naszej przeszłości, świętujemy ją również w odpowiedni sposób – podczas Tygodnia Architektury Uzdrowiskowej. Poprzez wykłady, filmy i oprowadzania, spacery, wieczory muzyczne i iluminacje świetlne, kursy malarstwa, filmy dokumentalne oraz instalacje wiatrowe.

Odkryj cesarskie uzdrowiska Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin

Odkryj Ahlbeck

Odkryj Heringsdorf

Odkryj Bansin