Historia Kaiserbäder
Start » Historia
Podróż przez wieki.
Uzdrowiska cesarskie – Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin – mogą pochwalić się fascynującą i burzliwą historią. Przynajmniej od tak zwanego „okresu cesarskiego”, czyli od 1871 roku, Heringsdorf i Ahlbeck, a od 1897 roku również Bansin, były pionierami w rozwoju nowoczesnego wypoczynku nadmorskiego. Ten rozkwit był możliwy dzięki wybitnym osobistościom, które w znacznym stopniu ukształtowały życie kulturalne tych trzech miejscowości uzdrowiskowych. Piękne położenie i spójność architektury do dziś przyciągają wielu turystów.
Chronologia przedstawiona na tej stronie powstała w ścisłej współpracy z lokalnymi historykami oraz Stowarzyszeniem Historycznym Kaiserbäder e.V. Ogranicza się ona (wyłącznie) do informacji o największym znaczeniu turystycznym. Uwzględniono w niej również historię dzielnic Gothen, Alt Sallenthin, Neu Sallenthin, Sellin i Dorf Bansin, a także nieistniejących już dzielnic Neukrug i Neuhof, które stanowiły punkt wyjścia dla rozwoju kurortów nadmorskich.

©
Landesarchiv GreifswaldAlt Sallenthin
Po raz pierwszy wspomniano o nim w dokumentach jako o Salentynie.
Miejscowość ta stała się własnością klasztoru premonstratensów w Grobe koło miasta Usedom w wyniku wymiany. Klasztor ten wymienił swoje posiadłości w pobliżu Gützkow na posiadłości rycerza Tamme von Horna na wyspie Usedom. Akt ten został sporządzony 13 grudnia 1254 r. w Wolgast przez księcia Barnima I Pomorskiego.

©
Archiv Frank ReischkeBansin
Po raz pierwszy wspomniane w dokumentach jako Banzyno.
Banzyno było niewielką osadą wendyjską nad jeziorem Gothensee. Była to wioska lenna należąca do Herberta Romele z Lessan. Jego wdowa, za zgodą księcia Barnima I Pomorskiego, wymieniła ją z klasztorem Grobe na inną wioskę. W dokumencie dotyczącym tej transakcji po raz pierwszy oficjalnie wspomniano o Banzyno.
Sellin
Po raz pierwszy wspomniana w dokumentach jako Zelenyn.
Zelenyn, mała wioska nad jeziorem Schmollensee, zamieszkana przez rybaków, została przekazana przez księcia Barnima I Pomorskiego klasztorowi Grobe w formie darowizny, „gdyż taka jest wola wszechmocnego Boga”.
Klasztor premonstratensów w Grobe, położony w pobliżu miasta Usedom, został przeniesiony w 1309 roku do Pudglowe (Pudagla). Książę Barnim I z Pomorza podarował klasztorowi również tę wieś w 1273 roku „w celu odpokutowania za swoje grzechy i grzechy swoich przodków”.

©
Landesarchiv GreifswaldNeukrug
Po raz pierwszy wspomniano o nim w dokumentach jako Nyge Krog.
W dokumencie wydanym przez księcia Wartisława IV z Wolgast, dotyczącym zasięgu posiadłości klasztoru w Pudagla, Neukrug został wymieniony jako tawerna Nyge Krog, stanowiąca wschodnią granicę nad brzegiem Morza Bałtyckiego.
Gothen
Klasztor w Pudagla i miasto Usedom doszły do porozumienia po długim sporze dotyczącym stosunków własnościowych. Akt potwierdzający to porozumienie został sporządzony 7 kwietnia 1342 roku. Wśród świadków figurował m.in. „dominus Rodolfus miles dictus de Chotin (pan Rodolfus, zwany rycerzem z Chotina)”.
Pod rządami książąt pomorskich Filipa I z Wolgastu i Barnima IX ze Szczecina podjęto decyzję o wprowadzeniu reformacji.
W 1535 roku klasztor Pudagla został zsekularyzowany i stał się własnością księcia. W 1574 roku książę Ernst Ludwig von Pommern zlecił w Wolgast budowę rezydencji dla swojej matki na terenie klasztoru.
W wyniku negocjacji pokojowych w Münsterze i Osnabrücku Pomorze zostało podzielone między Szwecję a Brandenburgię. Szwecja otrzymała Pomorze Przednie wraz ze Szczecinem, Uznamem, Rugią oraz pasem ziemi na wschód od Odry.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomNeuhof
W szwedzkim spisie gruntów (katastrze rządu szwedzkiego) odnotowano „szlacheckie gospodarstwo rolne” o nazwie Neuhof, które należało do majątku rycerskiego Mellenthin.

©
Archiv Dietrich GildenhaarAhlbeck – szlacheckie
Po zachodniej stronie rzeki Beek wzniesiono młyn wodny. Teren ten należał do majątku rycerskiego Mellenthin. Pierwszymi osadnikami byli młynarz, producent smoły oraz rybak wraz z rodzinami. Nazwa osady, Ahlbeck, pochodziła od połowów węgorzy prowadzonych w rzece Beek.
Wraz z zakończeniem wielkiej wojny północnej na mocy pokoju sztokholmskiego Prusy przejęły wyspę Uznam oraz Przedpomorze aż do rzeki Peene. Przedpomorze na północ od Peene pozostało w rękach Szwecji.

©
Archiv Dietrich GildenhaarAhlbeck – miasto królewskie
Po Wielkiej Wojnie Północnej kraj znajdował się w fatalnej sytuacji gospodarczej, więc priorytetem stała się odbudowa. Obejmowało to również meliorację (uruchomienie nieużytków, podniesienie wartości gleby) obszaru Thurbruch oraz osuszenie łąk nad rzeką Beek, czym Fryderyk II Pruski powierzył tajnemu radcy finansowemu Franzowi Balthasarowi von Brenkenhoffowi. Aby nie zagrozić powodzeniu tych działań, na wschodnim brzegu rzeki Beek, czyli na terenie domeny królewskiej, osiedlono kolonistów. Ich zadaniem było utrzymywanie rzeki Beek w czystości. Osadę tę nazwano Ahlbeck królewskim, aby odróżnić ją od osady położonej po zachodniej stronie rzeki Beek – Ahlbeck szlacheckim.
Wysiłki mieszkańców Ahlbeck okazały się niewystarczające. Tereny nad rzeką Beek nadal były zalewane. Wtedy, z inicjatywy tajnego radcy finansowego von Brenkenhoffa, rozebrano młyn wodny nad rzeką Beek, aby raz na zawsze położyć kres podmokłości tych terenów.
W 1780 roku oficjalnie nadano obu wioskom nazwę Ahlbeck „części szlacheckiej” oraz Ahlbeck „części królewskiej”.

©
Archiv Peter FenzkeGothen staje się Vorwerk
Wioska Gothen, należąca do majątku Mellenthina, zostaje przekształcona w osadę przedmiejską, a chłopi zostają przesiedleni do Neuhof.
Kongres Wiedeński odbył się pod koniec wojen wyzwoleńczych przeciwko panowaniu napoleońskiemu i przyłączył Pomorze Szwedzkie do Prus jako Nowe Pomorze Przednie.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomPosiadłość Gothen
Bracia Ernst Gottfried von Bülow-Cummerow i Georg Bernhard von Bülow-Rieth nabyli w drodze licytacji majątek Gothen z masy upadłościowej majątku rycerskiego Mellenthin. W jego skład wchodziła wieś rolnicza Neuhof, kolonia rybacka Neukrug oraz szlachecka wioska rybacka Ahlbeck. Rozpoczęli oni przerzedzanie lasu położonego w pobliżu wybrzeża i odkryli przy tej okazji piękno tego krajobrazu. Od 1818 roku zaczęli przyznawać niewielkie działki w pobliżu plaży chłopom (właścicielom niewielkich działek z własnym domem). To właśnie oni prawdopodobnie rozpoczęli tu połów śledzi.

©
Archiv Heinrich Karstaedt-DrewsWykopanie kanału Sacka
Odwodnienie doliny rzeki Thur za pośrednictwem potoku Aal-Beek nadal okazywało się niewystarczające. W związku z tym nowy prezes prowincji Pomorza, Johann August Sack, zarządził budowę kanału, który miał prowadzić od północnego brzegu jeziora Gothensee przez zamulone wschodnie jezioro Schloonsee aż do Morza Bałtyckiego. Pas ziemi niezbędny do realizacji tego przedsięwzięcia Sack nabył od właścicieli majątku Gothen – braci von Bülow – za 5 800 talarów, z czego 4 940 talarów pokryła skarbnica państwowa. Kanał został nazwany imieniem swojego budowniczego. Do dziś spełnia on swoją funkcję.

©
Archiv Karin BuchholzZałożenie miejscowości Neu Sallenthin
Powstanie miejscowości Neu Sallenthin wywodzi się z dekretu Królewskiego Rządu Pruskiego w Szczecinie z lutego 1818 roku. Zgodnie z nim rolnicy z gminy Sallenthin mieli otrzymać na własność większość gruntów, które dotychczas uprawiali, oraz zostać zwolnieni z obowiązków i obciążeń – co było konsekwencją reform Stein-Hardenberga. Dotyczyło to rolników, którzy musieli oddać grunty położone nad obydwoma jeziorami Krebssee, które zostały podzielone na małe działki. Zainteresowani mogli je nabyć 20 sierpnia 1818 r. podczas aukcji zorganizowanej przez domenę państwową Pudagla.

©
Archiv Heinrich Karstaedt-DrewsPochodzenie nazwy Heringsdorf
Pochodzenie nazwy Heringsdorf jest ściśle związane z podróżą króla Fryderyka Wilhelma III Pruskiego. Na czerwiec zaplanował on swoją inauguracyjną wizytę w Nowej Pomorzu Przednim, które Prusy otrzymały w wyniku Kongresu Wiedeńskiego. Planowano, że król obejrzy tu połowy śledzi u pana von Bülowa, kanał Sacka oraz zalesianie wzgórza Streckelsberg. 5 czerwca 1820 r. przed królem książęta Wilhelm i Carl udali się wzdłuż plaży i obejrzeli zakład pakowania śledzi. W ich obecności przed magazynem wzniesiono tablicę z nazwą „Heringsdorff”. Król, który przybył 7 czerwca, zatwierdził tę nazwę. Nazwa miejscowości została oficjalnie potwierdzona w Dzienniku Urzędowym Rządu Królewskiego w Szczecinie nr 30 z dnia 31 lipca 1820 r.
Opublikowano tzw. mapę Engelhardta. Był to pierwszy przypadek, kiedy miejscowość Heringsdorf została zaznaczona na mapie. Na mapie widnieją również oba Ahlbeck (szlachecki i królewski), położone po lewej i prawej stronie rzeki Beek.

©
Landesarchiv GreifswaldHeringsdorf staje się kurortem nadmorskim
Sąsiednie miasto Świnoujście stało się kurortem nadmorskim, a także w Heringsdorfie trwały prace budowlane, które stanowiły podstawę do powstania kurortu nadmorskiego. Georg Bernhard von Bülow zlecił budowę łaźni dla kobiet i mężczyzn oraz domu towarzyskiego na szczycie Kulm o wysokości 34 m. Znajdowała się w nim sala, w której mogło zjeść posiłek ponad 60 osób. Następnie powstał pensjonat, który mógł pomieścić cztery rodziny. Różne osoby prywatne budowały w Heringsdorfie własne domy, w których spędzały lato. Również mieszkający w miejscowości rybacy wynajmowali pokoje kuracjuszom. Heringsdorf kwitł i już w 1831 roku liczył 12 domów oraz 67 stałych mieszkańców.

©
Landesarchiv GreifswaldKościół w Heringsdorfie
Heringsdorf, który stał się znanym kurortem nadmorskim, nie posiadał kościoła. Coraz liczniejsi goście, podobnie jak mieszkańcy, wyrażali pragnienie posiadania własnego kościoła. Założyciel miejscowości, Georg Bernhard von Bülow, udostępnił odpowiednią działkę w lesie na wzgórzu Kulm. Również król pruski Fryderyk Wilhelm IV poparł tę inicjatywę i zlecił opracowanie projektu królewskiemu radcy budowlanemu Ludwikowi Persiusowi. Nie zdołał on jednak zrealizować budowy. Zmarł w 1845 roku. Realizację projektu przejął inżynier budowlany Otto Baensch. W 1848 roku poświęcono neogotycką budowlę z cegły.
Ahlbeck staje się kurortem nadmorskim
W połowie XIX wieku po obu stronach rzeki Aal-Beek mieszkało już prawie 500 osób. Były to wówczas jeszcze dwie odrębne miejscowości, ale stopniowo się połączyły. W 1852 roku nauczyciel z Ahlbeck, Johann Koch, gościł pierwszych turystów. Były to dzieci dzierżawcy majątku Holza ze Stolpe wraz z guwernantką. Wizyta ta zapoczątkowała długą tradycję miejscowości jako kurortu nadmorskiego.
Ożywienie gospodarcze

©
Archiv Hans Jürgen MerkleZałożenie spółki akcyjnej „Seebad Heringsdorf”
Bracia Adelbert i Hugo Delbrück mieli wizję przekształcenia Heringsdorfu w dochodowe i eleganckie uzdrowisko. Kiedy dowiedzieli się, że hrabina zu Stolberg-Wernigerode, właścicielka majątku Gothen, zamierza sprzedać część swoich gruntów położonych w pobliżu plaży, dostrzegli szansę na urzeczywistnienie tej wizji. Jako Deutsche Baugesellschaft nabyli miejscowość Heringsdorf wraz ze wszystkimi obiektami kąpielowymi i częścią lasu. Wraz z berlińskimi bankierami, wśród których znaleźli się Oppenheim i Bleichröder, założyli spółkę akcyjną Seebad Heringsdorf, której pierwszym dyrektorem został Hugo Delbrück.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomPołączenie kolejowe do Uznam
Chęć podróżowania pociągiem z Berlina na wyspę pojawiła się nieuchronnie wraz z rozbudową sieci kolejowej w XIX wieku. Po wielu wahaniach oddano do użytku trasę Ducherow – Stadt Usedom – Swinemünde, która przebiegała przez rzekę Peene za pomocą mostu obrotowego.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleHeringsdorf staje się kurortem nadmorskim
Na mocy dekretu królewskiego z dnia 4 czerwca 1879 r., opublikowanym 19 czerwca 1879 r. w Dzienniku Urzędowym Rządu w Szczecinie, kolonie Heringsdorf i Neukrug zostały wyodrębnione z samodzielnego okręgu majątkowego Gothen i uzyskały status samodzielnej gminy pod nazwą „Seebad Heringsdorf”.

©
Archiv Uwe KrügerPowstanie gminy Ahlbeck
Na mocy dekretu z „szlacheckiej części Ahlbeck” i „królewskiej części Ahlbeck” powstała gmina Ahlbeck. Pierwszym burmistrzem – zwanym wówczas Schulze – był Ernst Krüger. Wybudowano kąpieliska, molo oraz kościół. Niektórzy mieszkańcy Ahlbeck zaczęli wówczas wznosić nowoczesne wille. Rozwój miejscowości jako kurortu nadmorskiego nabrał tempa.
Molo w Ahlbecku
W Ahlbeck nad plażą i morzem zbudowano drewnianą platformę widokową – prekursora molo, które rozbudowano w 1898 roku.

©
Archiv Heinrich Karstaedt-DrewsVilla Oechsler
Berliński radca handlowy i typograf Hermann Berthold zlecił budowę willi w stylu neoklasycystycznym w Heringsdorfie. Spośród wielu zabytkowych elementów artystycznych największe znaczenie ma mozaika na szczycie budynku zatytułowana „Kąpiące się Gracje”, autorstwa Włocha Antonio Salviatiego. Willa ta zalicza się do najważniejszych zabytków architektury uzdrowiskowej w regionie Morza Bałtyckiego. Po kilku zmianach właścicieli dopiero w latach 20. XX wieku przyjęła nazwę Villa Oechsler.

©
Archiv Heinrich Karstaedt-DrewsVilla Oppenheim
Również berliński bankier Benoit Oppenheim należał do pierwszych inwestorów budowlanych w kurorcie nadmorskim Heringsdorf. W otoczeniu parkowego krajobrazu zlecił budowę willi w stylu włoskiego architekta renesansowego Andrea Palladio. Willa ta stała się później ulubionym motywem niemiecko-amerykańskiego malarza Lyonela Feiningera.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleKaiser-Wilhelm-Brücke
Kaiser-Wilhelm-Brücke w Heringsdorfie otrzymała swoją nazwę w 1891 roku na mocy „cesarskiego rozporządzenia gabinetowego”. Najpierw zbudowano molo o długości 500 metrów, a dwa lata później dobudowano część lądową mostu z licznymi wieżyczkami, kolumnadami, sklepami i restauracjami. W latach 1902–1903 most został rozbudowany poprzez dobudowanie tzw. mostu Odyna. Na końcu pomostu znajdowała się platforma widokowa z restauracją. Stąd odpływały parowce do Swinemünde/Szczecina, Rugii i Bornholmu.
Kwiat

©
Archiv Heinrich Karsaedt-DrewsWanna berlińczyków
1 lipca zainaugurowano linię kolejową Świnoujście–Heringsdorf. Bezpośrednie połączenie Heringsdorfu ze stolicą – Berlinem – znacznie skróciło czas podróży i przyniosło kurortowi ogromny wzrost liczby turystów.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomWanna berlińczyków
Przez ponad trzy dekady kantor Johann Koch zbierał datki od mieszkańców i turystów na budowę własnego kościoła w Ahlbeck. 22 lipca 1894 r. wmurowano kamień węgielny. Poświęcenie kościoła, zbudowanego w stylu neogotyckim, odbyło się 29 sierpnia 1895 r.

©
Archiv Frank ReischkeBudowa łaźni i miejsc do odpoczynku na plaży w Bansin
To właśnie gość z Berlina oraz pisarz z Alt Sallenthin, Ernst Necker, którzy z uwagą śledzili rozwój kurortów nadmorskich, podjęli inicjatywę utworzenia kurortu Bansin. Wraz z innymi zainteresowanymi osobami utworzyli oni grupę założycielską, która złożyła wniosek do inspekcji portowej w Świnoujściu o pozwolenie na budowę obiektów kąpielowych i po uzyskaniu zgody natychmiast zleciła wzniesienie początkowo dwóch drewnianych łaźni oraz czterech altanek z trzciny, służących jako miejsca odpoczynku.
Warmbad Ahlbeck
W dużych kadziach w łaźni z ciepłą wodą organizowano kąpiele pod prysznicem i kąpiele morskie. Obecnie w tym budynku mieści się siedziba administracji Gemeinde Ostseebad Heringsdorf.

©
Archiv Sabine BlumenthalZ wizji powstaje kurort nadmorski
Goście, którzy coraz liczniej przybywali na plażę w Bansinie, nie chcieli tylko kąpać się. Pytajali o zakwaterowanie, którego budowę rozpoczęto już w 1896 roku. Na początku sezonu 1897 pierwsze domy były gotowe do zamieszkania i przyjęły już 308 gości.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleMolo w Ahlbecku
Na drewnianej platformie, wzniesionej w 1882 roku, zbudowano dwie naprzeciwko siebie stojące drewniane konstrukcje. Służyły one jako restauracja i scena. Ponadto platformę przedłużono o pomost nad jeziorem, który pełnił funkcję przystani dla łodzi.

©
Archiv Frank ReischkeKasyno przy plaży w Heringsdorfie
W 1898 roku tuż przy promenadzie w Heringsdorfie powstało kasyno plażowe – „arcydzieło nowoczesnej konstrukcji żelaznej z wieżą widokową”, jak napisano w kronice z 1932 roku. Początkowo budynek ten pełnił również funkcję oficjalnego domu uzdrowiskowego. Oprócz 18 eleganckich sklepów mieściła się w nim sala taneczna o powierzchni 500 m². Latem 1898 roku Heringsdorf liczył już 13 430 kuracjuszy.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleWerner Delbrück
Po śmierci Hugo Delbrücka w 1900 roku jego syn, Werner Delbrück, objął stanowisko dyrektora spółki akcyjnej „Seebad Heringsdorf” i kontynuował dzieło ojca. Ten zapalony baloniarz zginął 3 kwietnia 1910 roku w wyniku katastrofy balonowej u wybrzeży wyspy Rugii w wieku 43 lat.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleBismarck-Warte
Na wzgórzu Präsidentenberg, o wysokości 45 m, wzniesiono monumentalną kwadratową wieżę z głazów narzutowych i cegieł. W holu wewnętrznym stał mosiężny pomnik Bismarcka o wysokości 3,5 metra, którego autorem był znany rzeźbiarz Ernst Gustav Herter. Było to zgodne z ówczesną modą na oddawanie hołdu byłemu kanclerzowi Rzeszy. Wieżę wieńczyła ogromna misa ogniowa. Uroczyste otwarcie miało miejsce w 1907 roku. Jednak na rozkaz Armii Radzieckiej Bismarck-Warte została wysadzona w powietrze w 1946 roku. Dziś z tej potężnej wieży zachowały się jedynie resztki fundamentów.

©
Archiv Hans Jürgen Merkletor wyścigów konnych
Na trasie z Heringsdorfu do Gothen spółka akcyjna Seebad Heringsdorf zleciła budowę toru wyścigów konnych wzorowanego na znanym torze wyścigów kłusackich w Karlshorst. Dzięki położeniu na zboczu widzowie mieli rozległy widok na rozległy obiekt. Jedną z głównych atrakcji sezonu 1909 musiał być pokaz lotniczy braci Wright, którzy na swoim samolocie „Kitty Hawk” wykonywali tu okrążenia. Tor wyścigowy funkcjonował jedynie do 1914 roku. Dziś nie zachowało się już nic z tego niegdyś tak eleganckiego obiektu.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomOdwierty solankowe w Heringsdorfie
W pobliżu Heringsdorfu znajduje się źródło solanki, z którego od 1896 roku wydobywa się solankę. W latach 1927–1928 budowniczy studni Hermann Loeck wykonał w pobliżu molo w Heringsdorfie nową studnię o głębokości 408 metrów, z której do dziś wydobywa się solankę. Jej zawartość soli wynosi 4 procent.

©
Archiv Hans Werner Richter-HausHans Werner Richter
12 listopada 1908 roku w Neu Sallenthin urodził się Hans Werner Richter. Był niemieckim pisarzem i zyskał duże uznanie również jako inicjator „Gruppe 47” – najważniejszego powojennego zrzeszenia pisarzy w Niemczech. W swoich książkach „Geschichten aus Bansin” („Opowieści z Bansin”) i „Spuren im Sand” („Ślady na piasku”) opisywał swoje dzieciństwo w Bansin. Zmarł 23 marca 1993 roku i został pochowany na cmentarzu w Bansin.

©
Archiv Guillermo StaudtJego Wysokość na herbatce w Heringsdorfie
Wizyty cesarza Wilhelma II u wdowy Elisabeth Staudt w „Haus Miramar” w Heringsdorfie budziły ogromne zainteresowanie i towarzyszyły im najróżniejsze plotki. Cesarz zawsze przyjeżdżał otwartym kabrioletem.

©
Archiv Marion AdomatLinia kolejowa Heringsdorf–Wolgast zostaje oddana do użytku
Rozbudowa linii poza Heringsdorf do promu w Wolgast okazała się konieczna i została zaprojektowana jako jednotorowa linia pomocnicza. Prosta trasa z Heringsdorfu do Bansin kolidowała jednak z interesami spółki akcyjnej z Heringsdorfu. Spółka uzasadniła swój sprzeciw troską o dobro gości, którym nie można było narazić na hałas i sadzę pociągów. Nowa linia kolejowa musiała przebiegać łukiem wokół wzgórza Präsidentenberg. Została ona uroczyście otwarta 1 czerwca 1911 roku.

©
Archiv Hans Jürgen MerkleMłodzieżowy park wakacyjny w Ahlbeck
Od 1910 roku cesarz Wilhelm II rozważał budowę ośrodka wypoczynkowego dla dzieci na wyspie Uznam, w którym chłopcy i dziewczynki z berlińskich środowisk robotniczych mogliby odpoczywać, ciesząc się świeżym powietrzem lasu i morza. Na wschodnim krańcu Ahlbeck wzniesiono funkcjonalne budynki drewniane. W maju 1913 roku przybyli pierwsi mali goście. Oficjalnego otwarcia dokonał sam cesarz 14 czerwca 1913 roku. Łącznie 150 chłopców i dziewcząt mogło tu od maja do października, na okres czterech tygodni, odpocząć z dala od wielkiego miasta.

©
Archiv Frank ReischkePoważna powódź burzowa
Zimą wyspę Uznam nieustannie nawiedzają i nawiedzały katastrofalne powodzie sztormowe. Jako przykład można tu wymienić powódź z 29 grudnia 1913 r., która szczególnie dotknęła miejscowość Bansin. Masy wody z ogromną siłą zniszczyły nowe kąpieliska, wydmy, chatki rybackie oraz większą część promenady.
Lotnisko Garz-Heringsdorf
Na terenie dawnego placu defiladowego i ćwiczeniowego garnizonu w Swinemünde nad Zalewem Szczecińskim, 8 km na zachód od wsi Garz, znajdował się wystarczająco duży, równy teren pokryty darnią, który służył jako lądowisko. Szybko wybudowano drogę dojazdową dla samochodów, a także hangary lotnicze, namioty dla załóg, magazyn paliwa oraz stację telegraficzną. W ten sposób 5 lipca 1919 r. uruchomiono połączenie lotnicze na trasie Berlin–Swinemünde. Dzięki temu Garz-Heringsdorf zalicza się do najstarszych cywilnych lotnisk w Niemczech.

©
aus Ernst Heilemann Der "Zille von Bansin" von Hans-Ulrich BauerZezwolenie na kąpanie się na otwartym basenie
Do tej pory na plażach Uznamu kąpiel była dozwolona wyłącznie na terenie kąpielisk. Każdy, kto to naruszał, musiał uiścić grzywnę. Po tym, jak już w 1923 r. w niektórych miejscowościach okręgu administracyjnego Stralsund zezwolono na kąpiel poza terenem kąpielisk, w Dzienniku Urzędowym Rządu Pruskiego w Szczecinie z dnia 14 czerwca 1924 r. ukazało się rozporządzenie policyjne, zgodnie z którym kąpiel na wolnym powietrzu z leżaka plażowego lub z wydmy została dozwolona również w kurortach nadmorskich tego okręgu administracyjnego – jednak wyłącznie w strojach kąpielowych z nieprzezroczystego materiału i w wyznaczonych godzinach.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomNowe miejsce koncertowe w Heringsdorfie
Plac między molo a kasynem nadmorskim został przebudowany w 1929 roku. Nowy ogród koncertowy z altaną muzyczną i fontanną dopełnił całościowy kompleks między domem uzdrowiskowym a hotelem „Atlantic”, kasynem plażowym, kąpieliskiem rodzinnym, a także molo i budynkiem z źródłem solankowym, tworząc jeden z najbardziej imponujących kompleksów uzdrowiskowych swoich czasów.

©
Archiv Frank ReischkeAltana muzyczna w Bansin
W niedzielę Zielonych Świąt 1932 roku na promenadzie nadmorskiej w Bansin zainaugurowano prawdopodobnie najpiękniejszy pawilon muzyczny na wyspie Uznam.
Nazizm

©
Archiv Frank ReischkeFabryka koszy plażowych w Heringsdorfie
Już w 1925 roku Carl Martin Harder założył w Wolgast fabrykę koszy plażowych. W 1933 roku przeniósł przedsiębiorstwo do Heringsdorfu. Do dziś Heringsdorf jest najstarszym miejscem, w którym nadal produkuje się kosze plażowe.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomWypędzenie żydowskich mieszkańców i gości
Szczególnie Heringsdorf charakteryzował się obecnością żydowskich przedsiębiorców, znanych żydowskich właścicieli nieruchomości oraz gości. Jednak wraz z dojściem nazistów do władzy również w Kaiserbadach Żydzi byli systematycznie wykluczani z życia publicznego. Wiele obiektów noclegowych i całe kurorty nadmorskie reklamowały się antysemickimi hasłami. Od 1935 roku Żydom zabroniono korzystania z plaży.

Chata Langhütte w Bansin
Gmina Bansin zleciła budowę długiego baraku za ówczesnym pomostem nadmorskim i udostępniła tam wszystkim rybakom z Bansin pomieszczenie do pracy oraz na sprzęt. Rozproszone dotychczas po całej plaży chatki rybackie zostały uprzątnięte.

©
Archiv Frank ReischkeKościół w Bansin
Położono kamień węgielny pod kościół w Bansinie, zwany również kościołem leśnym. W tamtym czasie był to najmłodszy kościół na wyspie Uznam. Został zbudowany na wzór kościoła Krzyża Świętego w Swinemünde, który dziś już nie istnieje. Poświęcenie nastąpiło 12 lutego 1939 roku. Warto zauważyć, że koszty budowy pokryła wyłącznie gmina Bansin.
Ewakuacja dzieci na prowincję
Aby zapewnić bezpieczeństwo uczniom z niemieckich miast zagrożonych wojną, często umieszczano ich wraz z kolegami i koleżankami z klasy na kilka miesięcy w tak zwanych obozach KLV. Zapotrzebowanie na takie obozy stale rosło w związku z nasilającymi się od 1940 roku bombardowaniami niemieckich miast. W latach 1941–1945 wiele hoteli w Kaiserbadach przekształcono w obozy KLV.
Heringsdorf stał się sanatorium Armii Czerwonej
4 maja 1945 r. Wehrmacht i lokalne władze opuściły Heringsdorf w pośpiechu. Podczas okupacji przez Armię Czerwoną Heringsdorf nie doznał żadnych zniszczeń ani szkód; jedynie Bismarck-Warte została wysadzona w 1946 r. z powodów wojskowych. W okresie okupacji, trwającym do 1950 roku, utworzono strefy zamknięte, a liczne wille i hotele przekształcono w sanatoria Armii Czerwonej. Tutaj radzieccy oficerowie mogli zregenerować siły po wojnie.
Okres NRD

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomDom Kultury w Heringsdorfie
W 1947 roku, na zlecenie radzieckiej administracji wojskowej (SMAD), wzniesiono dom kultury w miejsce kasyn plażowego, które zostało zniszczone przez pożar w lutym 1946 roku. Obiekt ten obejmował reprezentacyjną salę teatralną na 750 miejsc oraz lokale gastronomiczne. Mozaika na szczycie budynku jest dziełem rzeźbiarki Karli Lucie Friedel. Po tym, jak w 1948 r. w nowym domu kultury przyjęto pierwszych gości, w 1950 r. SMAD przekazała ten budynek, obecnie objęty ochroną konserwatorską, gminie Heringsdorf. Po zjednoczeniu Niemiec budynek został sprywatyzowany, a od 1993 r. poddawany renowacji; w 1996 r. ukończono dobudowę hotelu, dzięki czemu obiekt został rozbudowany do postaci „Forum Usedom”. W 1997 r. zakończono renowację sali teatralnej. W dawnych pomieszczeniach gastronomicznych w latach 1998–2014 mieściło się kasyno. Obecnie znajdują się tam butik z odzieżą oraz lokale gastronomiczne. Sala teatralna nosi dziś nazwę „Kaiserbädersaal” i dzięki powierzchni 665 m² należy do największych i najpiękniejszych centrów wydarzeń na wyspie Uznam.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomLikwidacja sanatorium Armii Czerwonej
W 1950 roku budynki wykorzystywane jako sanatorium zostały najpierw przekazane gminie, a później Wolnemu Niemieckiemu Związkowi Zawodowemu (FDGB). Przydzielanie miejsc noclegowych i opieka nad gośćmi do 1989 roku odbywały się niemal wyłącznie za pośrednictwem służby wakacyjnej FDGB lub tzw. zakładowych ośrodków wypoczynkowych.
Akcja „Róża”
W trakcie „Akcji Róża” właściciele hoteli i pensjonatów zostali wywłaszczeni w ramach tajnej operacji przeprowadzonej pod fałszywymi pretekstami. Również te budynki przekazano służbie wakacyjnej FDGB. W 1990 roku wywłaszczone hotele, pensjonaty i wille zostały zwrócone ich właścicielom.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomPożar molo w Heringsdorfie
W 1954 roku Kaiser-Wilhelm-Brücke spłonęła najpierw od strony wody. W 1958 roku, również w wyniku podpalenia, spłonęła część wejściowa wraz z pasażem handlowym. Do planowanej odbudowy doszło dopiero po zjednoczeniu Niemiec.

©
Archiv KaiserbäderTourismusService GmbHSpółdzielnie rybackie
Po II wojnie światowej liczba rybaków znacznie wzrosła. Od 1946 roku organizowali się oni w kilku etapach, doprowadzając do powstania spółdzielni rybackich (FPG), których wzorcowy statut opracowano w 1955 roku. W 1960 roku trzy FPG z Ahlbeck, Heringsdorfu i Bansinu połączyły się, tworząc FPG „10. Jahrestag” z siedzibą w Ahlbeck. Do 1990 roku rybołówstwo było pod względem zatrudnienia najważniejszą gałęzią gospodarki produkcyjnej na zewnętrznym wybrzeżu wyspy Uznam.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomDom wypoczynkowy w Ahlbeck
Centrum kulturalno-gastronomiczne dla wczasowiczów FDGB, a obecnie budynek objęty ochroną konserwatorską, kosztowało 1,5 miliona marek. Od 2010 roku stoi puste. Planowane jest jego ponowne uruchomienie z przeznaczeniem turystycznym jako „Dom Wrażeń”.

©
Archiv Frank ReischkePubliczne Obserwatorium Astronomiczne w Heringsdorfie
Obserwatorium astronomiczne powstało z inicjatywy fizyka i stałego bywalca Heringsdorfu, Manfreda von Ardenne. 10-calowy teleskop zwierciadłowy podarował on gminie.
Szklarnia tropikalna w Bansin
Od 1968 roku mieszkańcy Bansin organizowali wystawę egzotycznych zwierząt i roślin. Zainteresowanie nią było tak duże, że obiekt znacznie się powiększył i jako „Tropenhaus” stał się atrakcją turystyczną.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomPawilon Sztuki w Heringsdorfie
W 1970 roku przy nadmorskiej promenadzie w Heringsdorfie otwarto ten wpisany na listę zabytków budynek z charakterystycznym „składanym dachem”. Zaprojektował go znany inżynier budowlany Ulrich Müther, który swoimi różnorodnymi realizacjami wywarł znaczący wpływ na architekturę NRD.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomRozbiórka i budowa nowego ośrodka wypoczynkowego FDGB „Solidarność”
Dawny hotel i dom uzdrowiskowy „Atlantic” – od 1950 r. ośrodek wypoczynkowy FDGB „Solidarność” – był w 1979 r. w tak złym stanie, że zdecydowano się go wysadzić. Do 1984 roku powstało centrum zaopatrzeniowe oraz dwa dziesięciopiętrowe budynki z płyt, które mogły pomieścić 1 200 gości.
Nowy początek

©
Reiseprospekt der Gemeinde Ahlbeck 1991Loriot w Ahlbeck
Remont zabytkowej molo w Ahlbeck na potrzeby klasycznego filmu Loriota „Pappa ante portas” zapoczątkował nową erę turystyczną. Scena finałowa nakręcona na molo wzbudziła w Ahlbeck i na wyspie Uznam pierwsze duże zainteresowanie mediów w całych Niemczech.

©
Archiv Volker KnuthNowe molo w Heringsdorfie
Po prawie 40 latach bez molo w Heringsdorfie zainaugurowano nowe molo, sfinansowane wyłącznie ze środków prywatnych – około 50 metrów od miejsca, w którym stała jego poprzednia, spalona konstrukcja. Ma ona 508 metrów długości i wraz z nadbudówkami oraz sklepami jest najdłuższym pomostem tego typu w Europie.

©
Archiv Usedomer Bäder BahnUsedomer Bäderbahn
Po zjednoczeniu Niemiec, gdy firmie UBB groziło zamknięcie działalności, przejęcie od 1 czerwca 1995 r. obsługi kolejowej na wyspie pozwoliło jej stać się jedną z najlepiej prosperujących regionalnych linii kolejowych w Niemczech, przewożącą rocznie około 3,6 miliona pasażerów. Rozbudowa tras i przystanków, renowacja zabytkowych budynków dworcowych oraz rozwój komunikacji autobusowej sprawiły, że firma UBB z siedzibą w Heringsdorfie stała się jednym z najważniejszych przedsiębiorstw w Kaiserbadach.

©
Marcel PiperOtwarcie Ostseetherme
W marcu 1996 roku przy wjeździe do miejscowości Ahlbeck otwarto Ostseetherme, gdzie wszystkie sześć basenów jest wzbogacanych solanką jodową wydobytą w Heringsdorfie. Do Ostseetherme należy ośrodek leczniczy, w którym wykonywane są zabiegi fizjoterapeutyczne i medyczne oraz kuracje przepisane przez lekarza uzdrowiskowego.
Lotnisko w Heringsdorfie
Po gruntownej modernizacji obiektów operacyjnych w latach 1993–1996 rozpoczęto obsługę lotów regularnych i czarterowych. Od tego czasu w sezonie dostępne są różne połączenia z Austrii, Szwajcarii, Luksemburga, Polski oraz różnych dużych miast niemieckich. Rok 2014, w którym odnotowano prawie 45 000 pasażerów, był jak dotąd rekordowym rokiem.
Nagroda za zachowanie zabytku dla willi nad jeziorem
Jako przykład działań konserwatorskich podjętych po zjednoczeniu Niemiec warto wspomnieć o przyznaniu Niemieckiej Nagrody Konserwatorskiej hotelarzowi Gerhardowi Gühlerowi i jego hotelowi „Zur Post” w Bansin. Począwszy od lat 1992/1993 znaczna część zabytkowej zabudowy Kaiserbadów została odrestaurowana i dosłownie w ostatniej chwili uratowana przed zniszczeniem.
Od kurortów nadmorskich do uzdrowisk nadmorskich
Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin uzyskały tytuł uzdrowisk nadmorskich. Uzdrowiska nadmorskie to specjalne ośrodki wypoczynkowe położone bezpośrednio nad morzem, w których klimat morski wykorzystuje się do celów terapeutycznych. Obowiązkowa jest obecność na miejscu lekarza uzdrowiskowego, który może przepisywać kuracje wymagające recepty. Infrastruktura tych miejscowości musi zapewniać wystarczające możliwości wypoczynku. Uzdrowiska nadmorskie mogą pobierać opłaty uzdrowiskowe. Certyfikat „uzdrowisko nadmorskie” przyznaje Niemiecki Związek Uzdrowisk.

©
Archiv Eigenbetrieb Kaiserbäder Insel UsedomUroczyste otwarcie Hans Werner Richter-Haus
W 2000 roku dawny budynek straży pożarnej w Bansin został przekształcony w miejsce upamiętniające najwybitniejszego mieszkańca gminy, pisarza i założyciela „Gruppe 47”, Hansa Wernera Richtera.
Gemeinde Ostseebad Heringsdorf
Ponieważ odrębne gminy Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin tworzyły już od 1995 r. wspólny związek celowy, w 2005 r. doszło również do połączenia gminnych struktur tych trzech nadmorskich kurortów oraz ich dzielnic: Gothen, Alt Sallenthin, Neu Sallenthin i Sellin w gminę Gemeinde Ostseebad Heringsdorf. Pierwszym burmistrzem nowej gminy został Klaus Kottwittenborg.
Europejska promenada nadmorska
Od 1945 roku na wschód od Kaiserbäder przebiega granica niemiecko-polska. Do momentu przystąpienia Polski do strefy Schengen w 2007 roku szeroki pas graniczny, ogrodzenia i punkty kontrolne oddzielały stronę niemiecką od polskiej. Wraz z likwidacją kontroli granicznych za kwotę 3,6 mln euro połączono promenady nadmorskie w Ahlbeck i Świnoujściu (niem. Swinemünde). W tym celu na terenie dawnej granicy powstała platforma spotkań o powierzchni 400 m². Ciągła promenada nadmorska o długości 12 kilometrów, łącząca Bansin, Heringsdorf, Ahlbeck i Świnoujście, jest uważana za jedną z najdłuższych w Europie.

©
KaiserbäderTourismusService GmbHLas uzdrowiskowy i leczniczy
W listopadzie 2016 roku w Heringsdorfie oddano do użytku pierwszy w Europie las kuracyjno-leczniczy. Ścieżki biegnące przez obszar o powierzchni 187 hektarów prowadzą do miejsc, w których dzięki ćwiczeniom fizycznym i medytacyjnym można świadomie wykorzystać stymulujący klimat morsko-leśny jako lokalny środek leczniczy.

©
Marcel PiperTourismus Service Zentrum w Heringsdorfie
W dawnej siedzibie spółki akcyjnej Seebad Heringsdorf otwarto jedno z najnowocześniejszych centrów informacji turystycznej w regionie Morza Bałtyckiego. Po dziesięcioleciach zamknięcia udało się również otworzyć drzwi pancerne prowadzące do historycznego skarbca i udostępnić go zwiedzającym.

©
Erlebnis Akademie AG / Baumwipfelpfad UsedomŚcieżka wśród koron drzew
1 czerwca 2021 r. w Heringsdorfie, pomiędzy dworcem kolejowym a dawną Bismarck-Warte, otwarto Baumwipfelpfad Usedom. Jego całkowita długość wynosi 1 350 metrów, a najwyższy punkt wieży widokowej sięga 33 metrów. Z ścieżki wśród koron drzew korzysta rocznie około 250 000 odwiedzających.

©
KaiserbäderTourismusService GmbHKaiserbäder Erlebnispfad
W 2023 roku zainaugurowano 31 tablic informacyjnych wraz z towarzyszącą im aplikacją na trasie edukacyjnej „Kaiserbäder Erlebnispfad”. Trasa ta stanowiła kluczowy element lokalnej strategii turystycznej.